[ وقائع زمان هجرت و بعد از آن ] آغاز هجرت مسلمين به مدينه پس از بازگشتن هفتاد و پنج نفر أصحاب « بيعت دوم عقبه » به مدينه و آگاه شدن قريش از دعوت و بيعتى كه « أوس » و « خزرج » با رسول خدا انجام داده بودند ، سختگيرى قريش نسبت به مسلمانان شدّت يافت و بيش از پيش به آنان ناسزا مىگفتند ، و آزار مىدادند و ديگر زندگى در مكّه براى مسلمين طاقت فرسا گشت . تا آن كه از رسول خدا اذن هجرت خواستند [ 1 ] و رسول خدا آنان را فرمود تا رهسپار مدينه شوند و نزد برادران انصار خود روند [ 2 ] و به آنان گفت : « خداى عزّ و جلّ براى شما برادرانى و محلّ امنى قرار داده است » [ 3 ] . مسلمانان دسته دسته ، رهسپار مدينه شدند و رسول خدا به انتظار اذن پروردگارش در هجرت از مكّه و رفتن به مدينه باقى ماند . هجرت مسلمانان به مدينه از ذى الحجّهء سال سيزدهم بعثت آغاز شد . پيشروان مهاجرين نخستين كسى كه از اصحاب رسول خدا به مدينه وارد شد ، پسر عمّهء رسول خدا « أبو سلمه : عبد اللّه بن عبد الأسد بن هلال بن عبد اللّه بن عمر بن مخزوم » بود كه از حبشه بازگشت و به مكّه آمد . چون قريش به آزار او پرداختند و خبر يافت كه مردمى در مدينه به دين اسلام درآمده‌اند ، يك سال پيش از « بيعت دوم عقبه » به مدينه هجرت كرد .

--> [ 1 ] - الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 226 . [ 2 ] - سيرة النبى ، ج 2 ، ص 76 . [ 3 ] - إنّ اللّه عزّ و جلّ قد جعل لكم إخوانا و دارا تأمنون بها .